Novaĵartikolo — 17 oktobro 2026
La decidoj de Donald Trump faciligi vendadon de rusa dizeloleo kaj ne apliki novajn sankciojn kontraŭ Rusio estigis akrajn kritikojn en Ukrainio kaj pluraj eŭropaj ĉefurboj. Samtempe, limigoj de satelitaj komunikservoj malhelpas kelkajn ukrainajn militajn operaciojn, dum UN dokumentas plian kreskon de la nombro de mortigitaj kaj vunditaj civiluloj.
Dizeloleo kaj sankcioj
La 9-an de oktobro Trump anoncis interkonsenton kun Vladimir Putin pri liverado de rusa dizeloleo al la usona kaj tutmonda merkatoj. La usona financministerio poste donis provizoran permeson mildigantan sankciojn kontraŭ tiuj liveroj ĝis aprilo 2027. Trump prezentas la iniciaton kiel rimedon por malaltigi fuelprezojn, antaŭ la usonaj mezmandataj elektoj en novembro.
La 16-an de oktobro li ankaŭ subskribis dekreton, kiu esceptigas Rusion de gravaj novaj sankcioj antaŭ ilia ekvalidiĝo. La leĝaro celis rusajn respondeculojn, bankojn kaj energikomercistojn kaj antaŭvidis doganajn punojn kontraŭ gravaj aĉetantoj de rusa petrolo kaj gaso. Tio ne signifas nuligon de ĉiuj ekzistantaj usonaj sankcioj.
Por Moskvo, la ekonomia avantaĝo estas duobla: pliaj ebloj vendi fuelon kaj evitado de novaj malhelpoj al komercado. Tamen la efektiva enspezo dependos de realaj liveroj. Fakuloj cititaj de la Council on Foreign Relations dubas, ke la anoncitaj kvantoj povos rapide kaj signife malaltigi fuelprezojn.
Limigitaj komunikservoj
Ukrainaj respondeculoj raportis ekde la 14-a de oktobro pri neatenditaj limigoj de la servoj Starlink kaj Starshield de SpaceX. La problemo koncernas komunikadon, ne simple liveradon de sekretaj informoj. Laŭ raportoj de Reuters, konektoj de kelkaj dronoj interrompiĝas super rapideco de proksimume 160 kilometroj hore, kaj pluraj misioj devis esti nuligitaj.
La limigoj malhelpas atakajn kaj defendajn dronojn, inkluzive de tiuj uzataj por interkapti rusajn atakdronojn. Ukrainaj respondeculoj ankaŭ menciis malfacilaĵojn pri drona transportado de provizoj al frontaj soldatoj. Tamen ne ĉiuj ukrainaj dronoj dependas de tiuj servoj: laŭ Reuters, la dronoj atakantaj rusajn naftorafinejojn ĝenerale uzas aliajn komunikrimedojn.
La respondeco restas pridisputata. Reuters, citante usonajn kaj okcidentan respondeculojn, raportis, ke la instrukcio limigi Starshield venis el la Blanka Domo. Trump neis, ke li aŭ Elon Musk respondecas. Oni do ne povas prezenti personan, unuflankan decidon de Musk kiel establitan fakton.
Pli da mortintaj kaj vunditaj civiluloj
La UN-Misio pri Monitorado de Homaj Rajtoj en Ukrainio kontrolkonfirmis almenaŭ 2 570 mortigitajn kaj 15 211 vunditajn civilulojn inter januaro kaj septembro 2026. Kompare kun la sama periodo de 2025, la nombro de mortintoj kreskis je ĉirkaŭ 32 procentoj kaj la suma nombro de mortintoj kaj vunditoj je 59 procentoj. Temas pri minimumaj konfirmitaj nombroj en Ukrainio, inkluzive de okupita teritorio.
Inter la lastatempaj ekzemploj, UN dokumentis 22 civilulojn mortigitajn kaj 45 vunditajn en Pryluky dum la rusa atako de la nokto inter la 6-a kaj 7-a de oktobro. La 24-an de septembro, laŭ lokaj aŭtoritatoj cititaj de UN, atako kontraŭ legomsortejo en la Ĥarkiva regiono mortigis sep laboristojn kaj vundis dek du aliajn.
La 13-an kaj 14-an de oktobro rusaj atakoj trafis plurajn energinstalaĵojn, inkluzive de la tri ĉefaj elektrocentraloj de Kijivo. Laŭ ukrainaj aŭtoritatoj, ĉirkaŭ 600 000 homoj en la ĉefurbo provizore restis sen elektro. UN avertas pri la severaj civilulaj konsekvencoj de sistema damaĝado de elektro- kaj hejtadsistemoj antaŭ la vintro.
La kreskanta viktimnombro estas dokumentita; rekta kvanta ligo kun la lastatempaj satelitaj limigoj ankoraŭ ne estas establita. La plej granda parto de tiu kresko antaŭis ilin.
Moskvo vidas komercan malfermon; eŭropaj gvidantoj protestas
La 14-an de oktobro Kirill Dmitriev, ekonomia sendito de Putin, prezentis la dizelolean interkonsenton kiel modelon por pli vasta usona-rusa ekonomia kaj investa kunlaboro. La sekvan tagon, la proparolanto de la Kremlo Dmitrij Peskov konfirmis rekomencitajn liverojn kaj prezentis ilin kiel kontribuon al stabiligo de la merkatoj.
Tiu komerca malfermo ne estis akompanata de klara rusa promeso ĉesigi atakojn kontraŭ energiinfrastrukturo. Pri la militpaŭzo anoncita de Trump, Peskov diris nur, ke kontaktoj daŭras. La rusa ministro pri eksteraj aferoj Sergej Lavrov deklaris, parolante pri Zelenskij, ke li ne opinias lin meritanta ripozpaŭzon.
En Eŭropo, Giorgia Meloni nomis la dizelolean interkonsenton tre riska elekto: laŭ ŝi ĝi legitimas Moskvon, alportas enspezojn por la milito kaj malfortigas sankciojn. Emmanuel Macron priskribis ĝin kiel malkonvenan kaj senefikan, avertante pri divido kaj duboj inter aliancanoj. Friedrich Merz rifuzis sekvi tiun vojon kaj insistis pri konservado de premo. Kaja Kallas same deklaris, ke nur premo efikas rilate Rusion.
Tiuj deklaroj koncernis la dizelolean interkonsenton; oni ne konfuzu ilin kun reagoj specife al la posta dekreto pri novaj sankcioj aŭ al la satelitaj limigoj.
Fontoj
- Council on Foreign Relations, 16 oktobro: klarigo pri la dizelolea interkonsento
- AP: Trump prokrastas la novajn sankciojn
- Reuters, 14 oktobro: limigoj de Starlink
- Reuters, 15 oktobro: instrukcio laŭfonta el la Blanka Domo
- Reuters, 16 oktobro: la neo de Trump
- UN: protektado de civiluloj, septembro 2026
- UN, 16 oktobro: civilulaj viktimoj kaj energiinfrastrukturo
- UN, 24 septembro: atakoj kontraŭ civilulaj instalaĵoj
- Reuters, 14 oktobro: Dmitriev pri estonta kunlaboro
- AP: reagoj de rusaj respondeculoj
- Reuters, 14 oktobro: kritiko de Meloni
- Anadolu, 16 oktobro: kritiko de Macron
- Euronews, 12 oktobro: deklaroj de Merz kaj Kallas
Laisser un commentaire